logo_top.png
sklep.png
Straty wojenne MOT w świetle dokumentacji ikonograficznej i archiwalnej
28.09.2018
grafika

Madonna Brzemienna nazywana była czasami Madonną Dobrej Nadziei. Wapienna rzeźba wykonana około 1400 roku. Przed wojną eksponowana była w Ratuszu Staromiejskim. Zaginęła w czasie II wojny światowej. Na fotografii kopia wykonana przed 1939 rokiem, fot. A. Czarnecki, 1946.

 

Straty wojenne Muzeum Okręgowego w Toruniu w świetle dokumentacji ikonograficznej i archiwalnej

 

W czasie II wojny światowej Muzeum Okręgowe w Toruniu (ówczesne Muzeum Miejskie) utraciło wiele cennych dla historii miasta, regionu i kraju muzealiów. Ich losy pozostają nadal nieznane, część zasobów może znajdować się w magazynach niemieckich lub rosyjskich, a także w kolekcjach prywatnych. W przygotowanym przez Muzeum w 1945 roku Kwestionariuszu strat i zniszczeń w zakresie dzieł sztuki oraz zabytków kultury i przyrody wykazano 1065 obiektów, w tym ryciny, monety, medale, naczynia, skrzynki cechowe, formy piernikowe, ceramika artystyczna, szkło, ceramika prehistoryczna, elementy strojów ludowych. Wśród dzieł zaginionych są też trzy obrazy olejne z pierwotnego wyposażenia Sali Sadowej Ratusza Staromiejskiego – Sąd Salomona, Chrystus Sędzia Świata, Tablica X Przykazań (wywiezione w 1944 roku do Marburga), portret Władysława IV z hołdem Malborka, którego autorem jest Bartłomiej Strobel, Widok Torunia od strony Wisły z XVIII wieku, portrety mieszczan – m.in. Puhana, Malza i Adolfa, małżeństwa Krügerów, radcy Adolfa w wieku młodzieńczym, jedenaście tarcz herbowych, manierystyczna ława Sądu Nowego, dwa piece z XVIII wieku i obraz Hansa Jacobiego Zerwanie kry na Wiśle w Toruniu. Niestety, w latach powojennych udało się odzyskać tylko nieliczne zabytki, w tym m.in. dziewiętnaście tarcz herbowych, portrety mieszczańskie, obraz olejny P. Wieckenberga Pejzaż morski czy korzec chełmiński. Mimo upływu lat wciąż nie są znane losy toruńskich zbiorów.

 

Fot. Chrystus Sędzia Świata obraz olejny z pierwotnego wyposażenia Sali Sądowej Ratusza Staromiejskiego, 1943.

 

W 2017 r. Muzeum Okręgowe w Toruniu włączyło się do programu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego z projektem Straty wojenne Muzeum Okręgowego w Toruniu świetle dokumentacji ikonograficznej Kurta Grimma. Kolejnym etapem, przewidzianym na lata 2018-2019 jest projekt Straty wojenne Muzeum Okręgowego w Toruniu w świetle dokumentacji ikonograficznej. Jednym z zadań projektu jest próba rozszerzenia i uzupełnienia listy zaginionych zabytków oraz uporządkowanie i skompletowanie całości dokumentacji związanej z tym tematem. Przeprowadzono kwerendy w kilku polskich archiwach, Instytucie Sztuki PAN oraz w Instytucie Herdera w Marburgu. Być może kolejne działania rzucą nowe światło na wojenne dzieje toruńskiej kolekcji. Dokładne zbadanie i uporządkowanie dokumentów będzie punktem wyjścia do szczegółowego opracowania strat wojennych MOT. Wyniki badań zostaną wydane w formie publikacji książkowej, której wersja elektroniczna zamieszczona będzie również na stornie internetowej Muzeum Okręgowego w Toruniu. W czerwcu 2019 roku planowana jest także konferencja naukowa, stanowiąca podsumowanie projektu.

 

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

 

Wyślij link mailem
PDF
DRUKUJ
POWRÓT
WYPOWIEDZ
SIĘ